İZMİR · KARABAĞLAR · ÖĞRENME GÜÇLÜĞÜ DESTEĞİ
Disleksi Eğitimi
İzmir Karabağlar’daki merkezimizde disleksiyle ilişkili okuma ve yazma güçlüklerini; ses–harf eşleştirme, akıcı okuma, anlama ve yazılı anlatım çalışmalarıyla ele alıyoruz.
Disleksi eğitiminde hangi beceriler üzerinde çalışılır?
Bir öğrenci harfleri tanıdığı halde sözcükleri çözümlemekte zorlanabilir; başka biri doğru okusa da çok yavaş okuyabilir veya okuduğunu anlatmakta güçlük yaşayabilir. İlk değerlendirmede bu becerileri ayrı ayrı ele alır, çalışmaya öğrencinin zorlandığı basamaktan başlarız.
Sesleri fark etme, harflerle eşleştirme ve birleştirme
Sözcükteki sesleri ayırt etme, ses ile harf arasındaki ilişkiyi kurma, sesleri birleştirerek hece ve sözcük okuma üzerinde çalışılır. Örneğin “el” sözcüğündeki sesleri fark etmek ile yazılı sözcüğü okumak ayrı ayrı gözlenir.
Doğru ve akıcı okuma
Öğrencinin düzeyine uygun sözcük ve kısa metinlerle okuma yapılır. Öğretmenin model olması, birlikte okuma ve geri bildirimle tekrar gibi çalışmalar kullanılabilir. Yalnız hız değil, doğruluk ve okurken anlamı takip edebilme de izlenir.
Okuduğunu anlama ve yazılı anlatım
Metindeki olayları sıralama, soruları cevaplama, ana düşünceyi bulma ve kendi cümleleriyle anlatma çalışılır. Yazmada ses–harf ilişkisi, sözcük yazımı, cümle kurma ve düşünceyi düzenleme hedefleri ele alınır. Okuma ile yazma çalışmaları birbirini destekler.
Çocuğum harfleri biliyor ama birleştiremiyor; nereden başlanır?
Harfin adını bilmek, o harfin sesini kullanarak sözcük okumakla aynı beceri değildir. Öğrencinin sesleri ayırt edip edemediğine, hangi harf–ses eşleştirmelerini bildiğine ve birleştirme sırasında nerede takıldığına bakarız. Rastgele daha çok sayfa okutmak yerine, eksik basamağı belirleyip kısa ve anlaşılır çalışmalar planlarız.
Ses temelli çalışmaların yanında, gereksinime göre BASARA ve Resimlerle Öğreniyorum gibi farklı öğretim yaklaşımlarından ve materyallerden de yararlanıyoruz. Yöntem seçimini öğrencinin verdiği yanıta göre yapıyor; öğrendiğini yeni sözcük ve metinlerde kullanıp kullanamadığını kontrol ediyoruz. Tek bir materyal bütün öğrenciler için aynı sonucu vermez.
Harfleri birleştirmekte zorlanmak tek başına disleksi tanısı koydurmaz. Okuma deneyimi, öğretim süreci ve diğer gelişimsel bilgiler birlikte değerlendirilir. Tanı gerektiren durumlarda ilgili uzman değerlendirmesi ile eğitim planlaması birlikte ele alınır.
İlerlemeyi nasıl takip ediyor, aileyle nasıl çalışıyoruz?
Başlangıçtaki okuma ve yazma örnekleri, sonraki çalışmalarla karşılaştırılır. Doğru okunan sözcükler, ihtiyaç duyulan yardım, metni anlama ve bağımsız yazma gibi göstergelere bakarız. Öğrencinin yalnız çalıştığı metinde değil, yeni bir örnekte de beceriyi kullanması önemlidir.
Aileye, çalışılan hedefle uyumlu kısa ev etkinlikleri öneririz. Okul öğretmeninin gözlemleri de aileyle kurulan iletişim içinde değerlendirilebilir. Yetişkin bireylerde çalışma hedefleri; iş, eğitim ve günlük yaşamda zorlanılan okuma-yazma görevlerine göre belirlenir.
Disleksi desteği hangi programın içinde yer alır?
Disleksiyle ilişkili okuma-yazma çalışmaları, kurumumuzdaki Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı kapsamında ele alınır. Program sayfasında matematik ve öğrenmeye destek alanlarını da inceleyebilirsiniz. Daha genel bilgi için öğrenme güçlüğü nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Disleksi eğitimi ne kadar sürer?
Devlet desteğinden yararlanan öğrencilerde süre RAM raporuna göre belirlenir: ayda 8 ders bireysel eğitim; raporda grup eğitimi de öneriliyorsa ayda 4 ders grup eğitimi. Hedefler çocuktan çocuğa farklı olduğu için süreçteki ilerleme düzenli olarak gözden geçirilir ve çalışmanın içeriği buna göre planlanır.
Harfleri ters yazmak mutlaka disleksi midir?
Tek bir hata üzerinden karar verilmez. Harfleri karıştırmanın yanında okuma, yazma, sözcük çözümleme ve eğitim sürecindeki gelişimin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Disleksi de yalnızca harfleri ters yazmaktan ibaret değildir.
Evde okuma çalışmasını nasıl destekleyebilirim?
Öğretmenin önerdiği düzeye uygun, kısa çalışmalar seçin. Birlikte okuyun, zorlanılan yeri not edin ve çocuğun yerine bütün sözcükleri söylemek yerine önerilen yardımı kullanın. Çabayı fark etmek ve başka çocuklarla kıyaslamamak, çalışmaya katılımı destekler.
İlk görüşmeye hangi örnekleri getirebilirim?
Güncel bir okuma kitabı, defter veya yazı örneği; öğretmenin gözlemleri ve varsa önceki değerlendirmeler yararlı olur. Özellikle hangi görevlerin zorlayıcı olduğunu anlatabilirsiniz. Evde ve okulda hangi okuma çalışmalarında zorlandığınıza ilişkin kısa notlar da paylaşabilirsiniz.
Bilgi ve ilk görüşme için bize ulaşın
İzmir Karabağlar’daki merkezimizde eğitim programları hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.